vrijdag, 24 november 2017
Home / Vruchtbaarheid

Vruchtbaarheid

vruchtbaarheid vrouwAl vóór de geboorte zijn bij een meisje de eierstokken en eicellen allemaal al aanwezig. Maar een vrouw is pas vruchtbaar vanaf het moment dat ze ongesteld wordt. Op dat moment is er één keer in de maand een eicel rijp om bevrucht te worden door een zaadcel. De eisprong vindt gemiddeld 14 dagen na de eerste dag van je voorgaande menstruatie plaats. Op dat moment is de eicel zes uur tot maximaal een halve dag vruchtbaar. Komt er binnen dat tijdsframe een gezonde zaadcel bij de eicel aan, dan vindt de bevruchting plaats. Hieruit kan zich een zwangerschap ontwikkelen.

Vruchtbaarheid manVruchtbaarheid man
Ook bij mannen begint de vruchtbaarheid tijdens de puberteit. Dan worden er  in de testikels dagelijks miljoenen zaadcellen aangemaakt en opgeslagen in de bijbal totdat er een ejaculatie plaatsvindt. Tijdens een ejaculatie komen zo’n 400 miljoen zaadcellen vrij. De kwaliteit van het sperma wordt gevormd door de hoeveelheid zaadcellen in het spermavocht, of ze correct gevormd zijn en de activiteit van deze zaadcellen (of ze beweeglijk zijn of niet). Gezonde zaadcellen zijn in staat af te reizen naar de eileider  en  72 uur tot 7 dagen in het vrouwelijk lichaam te overleven.

Het lukt niet
Wanneer een koppel een jaar lang onbeschermde gemeenschap heeft gehad en er nog geen sprake is van een zwangerschap, kan er een vruchtbaarheid- of fertiliteitsonderzoek gestart. Tijdens zo’n onderzoek worden de eigenschappen van de man en de vrouw onderzocht. Bij de man wordt door een semenanalyse de kwaliteit van het sperma onderzocht. Bij de vrouw wordt gekeken naar de aanwezigheid van een eisprong door op vaste dagen in de cyclus bloed af te nemen, en naar de eigenschappen van het slijm van de baarmoederhals en de doorgankelijkheid van de eileiders. Met een inwendige echo wordt gekeken of er een reserve is van follikels (eicellen) en of de rijping goed verloopt. Op dag 4 van de cyclus wordt het gehalte FSH in het bloed bepaald. Dit geeft de mate van de rijping van een eicel aan. Ten slotte kan met de temperatuurmethode worden geanalyseerd of en wanneer een eisprong heeft plaatsgevonden. Gedurende een periode waarin twee tot drie menstruaties plaatsvinden kan thuis een basale temperatuurcurve worden bijgehouden. Elke dag moet dan de temperatuur worden gemeten. Het liefst voordat de dag begint, dus als je lichaam nog in rust is. Als het goed is ontstaat er een curve met in het midden een lichte temperatuursdaling gevolgd door een lichte stijging. Op het moment van je ovulatie zakt je temperatuur namelijk een beetje. Na 12 tot 24 uur stijgt deze met 0,2 tot 0,5 graad. Die temperatuurstijging is een aanwijzing voor een eisprong.

Vervolgonderzoek
Bij afwijkende uitslagen kan een vervolgonderzoek worden ingezet wat bestaat uit een “post coïtus” test (PCM) of een SPM test. Bij de PCM test wordt de ochtend na de coïtus bij de vrouw baarmoederslijmvlies afgenomen om te bepalen of zaadcellen in staat zijn geweest het slijmvlies van de vrouw binnen te dringen en te overleven. Een vergelijkbare test maar dan in het laboratorium uitgevoerd is de SPM test. Bij deze test worden spermacellen toegevoegd aan slijmvlies dat bij de vrouw is afgenomen. Vervolgens wordt na een half uur en na 2 uur nagegaan wat de afstand is die de spermacellen hebben afgelegd in het afgenomen slijmvlies. Daarnaast kan hormonaal onderzoek worden ingezet als het vermoeden bestaat dat er afwijkingen zijn in de productie van TSH, prolactine of testosteron.

Oorzaken verminderde vruchtbaarheid
Bij ongeveer 3 op de 10 paren ligt de oorzaak van het uitblijven van een zwangerschap bij de vrouw. Bij 3 op de 10 bij de man. Bij weer 3 op de 10 bij beiden. Bij 1 op de 10 paren wordt uiteindelijk geen oorzaak gevonden. De leeftijd van de vrouw is een zeer belangrijke factor bij het wel of niet zwanger raken. Ook bij de man schijnt de kwaliteit van het sperma na het 35e levensjaar af te nemen. Daarnaast is aangetoond dat de algemene kwaliteit van sperma de laatste decennia is afgenomen. De belangrijkste oorzaak hiervoor is de aanwezigheid van chemicaliën in ons milieu.

Vruchtbaarheid man verbeteren
Er zijn enkele zaken die een man zelf kan doen om de kwaliteit van zijn sperma te verbeteren. Wat iedereen weet, is dat het kwaliteit van het sperma door roken aanzienlijk wordt verminderd. Afblijven van de sigaretten dus. Zorg er ook voor dat je voldoende Vitamine C en E binnenkrijgt. Ook zink en selenium helpen bij de productie van zaadcellen. Ten slotte mogen testikels niet te warm worden: draag geen te strakke slips of broeken en ga niet te vaak naar de sauna.