vrijdag, 24 november 2017
Home / Actueel / Tovertafel stimuleert dementerenden tot beweging en interactie

Tovertafel stimuleert dementerenden tot beweging en interactie

Ouderen met dementie brengen hun dag grotendeels passief door. Onderling is er weinig interactie en helaas heeft verplegend personeel weinig tot geen tijd om activiteiten met ze te doen. Dat heeft negatieve gevolgen voor zowel de fysieke als mentale gesteldheid van deze ouderen. Om dit welzijn te verbeteren zonder dat daar veel begeleiding van zorgverleners nodig is, werd een nieuw spelconcept ontwikkeld: de tovertafel.

Eerste tovertafel in gebruik

Begin maart 2015 werd de eerste ‘tovertafel’ in gebruik genomen in Verpleeghuis Heerde (Ov). Een nieuw spelconcept dat de bewoners aanzet tot fysieke en mentale activiteit. Het werkt eigenlijk heel simpel: een gewone tafel wordt middels lichtprojectie omgetoverd een interactieve tovertafel. De projecties reageren op de beweging van handen en armen van de ouderen. Zo zien de dementerenden bijvoorbeeld visjes op tafel zwemmen of een bal die heen en weer stuitert. De ouderen worden gestimuleerd om meer te bewegen en op elkaar te reageren. De pilot in Heerde liet zien dat de tovertafel inderdaad tot enthousiaste reacties leidde onder de bewoners.

Onderzoek

De tovertafel ‘Active Cues’ is ontstaan uit een een vierjarig promotie onderzoek aan de faculteiten Industrieel Ontwerpen (TUDelft) en Klinische Neuropsychologie (VU Amsterdam). Zorgvuldig is gekeken welke spelelementen voor mensen met dementie geschikt zijn. Onderzoekster Hester Anderiesen vertelde dat in 2013 tijdens de ontwikkelingsfase van de tovertafel aan Alzheimer Nederland: ‘Zo is één van de verschijnselen van de ziekte dat het vermogen tot planning en overzicht is verminderd. Spelelementen die een beroep doen op strategie zijn daardoor niet meer goed te gebruiken. Wat bij alzheimerpatiënten wel werkt zijn vormen van zintuiglijke stimulatie, ongeacht de ernst van de ziekte. Activiteiten waarbij een competitie-element aanwezig is of een taak die iets uitdagends in zich geeft, kunnen aan patiënten met een mildere vorm van Alzheimer nog wel aangeboden worden. Maar maatwerk is geboden. Je wilt voorkomen dat patiënten teleurgesteld raken.’

Spellen

Met de tovertafel kunnen dementerende ouderen de volgende spellen spelen en zo hun mentale, sociale en fysieke vermogens stimuleren:

  • Bladerspel. Door een windvlaag wordt de tafel bedekt met herfstbladeren. De bladeren kun je met je handen en met z’n allen proberen de tafel schoon te vegen. Maar de tafel zal niet lang leeg blijven, want door de wind dwarrelen ze ook weer terug!
  • Bloemenspel. Deze prachtige bloemen die over de tafel bewegen hebben iets wonderlijks. Als je de bloemen aanraakt zullen ze je verassen; ze worden groter, beginnen te draaien of veranderen van kleur.
  • Rijmpjesspel. Er zweven een aantal ringen over de tafel. Bij het aanraken van één van de ringen zullen de eerste regels van een rijmpje verschijnen. Jullie kunnen zelf het rijmpje afmaken en kijken of het klopt door nog een ring aan te raken.
  • Balspel. De strandbal die over tafel rolt kun je van richting en snelheid veranderen door hem aan te raken. Zo kunnen jullie rondom de tafel met de bal overgooien en hij zal nooit op de grond vallen, want ook bij de rand van de tafel stuitert hij terug.
  • Gezegdenspel. Als je met je hand één van de stippen aanraakt die over de tafel zweeft kan het spel beginnen. Er zal een gedeelte van een gezegde worden geprojecteerd en het is aan jullie om het gezegde af te maken. Raakt iemand aan tafel nog een stip aan dan verschijnt het hele gezegde en weet je of jullie het goed hadden.
  • Vlinderspel. Vele vlinders fladderen vrolijk over tafel, het is een mooi gezicht! Je kunt de vlinders aanraken en ook als je je handen op tafel legt dan komen ze naar je toe en strijken ze naast je neer of komen zelfs op je handen zitten.
  • Vissenspel. Er zwemmen vissen over tafel! Kan jij ze naar je toe lokken? Dit spel is ontwikkeld om de speler vooral fysiek uit te dagen. Ook is er een lichte sociale stimulans.

Wat ons betreft een geweldige uitvinding en op een praktische, veilige manier vormgegeven. Er kan aan elke grote tafel worden gespeeld. Valt er bijvoorbeeld een glas drinken over tafel, dan is er niks aan de hand. Uit de eerste pilots blijkt dat de tovertafel het welzijn van dementerende ouderen inderdaad verbetert. Aan de hand van die eerste gebruikerservaringen worden er upgrades en nieuwe spellen ontwikkeld zodat die altijd de juiste uitdaging bieden. Helaas is het met een bedrag van €5.457,- (exclusief BTW) geen geringe aanschaf. Het zou mooi zijn als hierin een bijdrage vanuit de zorgverzekeraar of overheid geleverd zou kunnen worden. Maar gezien het huidige zorgbeleid, kan men beter het initiatief in eigen handen nemen. Door bijvoorbeeld een inzamelingsproject te organiseren kan een gemeenschap zelf het welzijn van hun oudere leden verbeteren!

Bekijk ook

baarmoederhalskankerprik

Baarmoederhalskankerprik ook voor jongens

Bron:ad Ook jongens hebben baat bij de bekende baarmoederhalskankerprik voor meisjes. Die kan onder meer …