dinsdag, 19 september 2017
Home / Miskraam/missed abortion

Miskraam/missed abortion

Soms loopt een zwangerschap niet goed af. Wanneer je in de eerste zestien weken je kindje verliest, spreken we van een miskraam. Met een miskraam drijft je lichaam een niet-levensvatbaar vruchtje naar buiten. Een miskraam heeft dus altijd als oorzaak dat er iets mis is gegaan met de aanleg van het kindje. Het kan ook zijn dat je vruchtje niet (meer) leeft, terwijl er nog geen miskraam op gang is gekomen. Dat noem je een ‘missed abortion’ – in tegenstelling tot een ‘spontane abortus’, zoals de medische term voor miskraam luidt. In beide gevallen zijn de fysieke gevolgen minimaal – je kunt hierna zonder problemen opnieuw zwanger worden – maar zijn de psychische gevolgen een stuk groter.

Symptomen miskraam

Wanneer je weet dat je zwanger bent en ineens last krijgt van kramp en daarbij bloed verliest, kan het zijn dat je een miskraam krijgt. Het hoeft echter niet. Soms ligt hier een andere oorzaak aan ten grondslag en verloopt de zwangerschap verder goed. Bij de helft van de vrouwen die in de eerste zestien weken bloedverlies krijgen, is dat geen aanleiding voor een miskraam. Als de miskraam doorzet, neemt de kramp in je onderbuik toe en kan uitstralen naar de rug en/of de bovenbenen. Deze pijn kan op weeën lijken en wordt veroorzaakt door het samentrekken van de spieren in de baarmoeder. Er komt veel bloed vrij, meer dan bij een menstruatie en het vruchtzakje met vruchtje wordt uiteindelijk naar buiten gedreven. Wanneer de oorzaak van een miskraam het ontbreken van een vruchtje is, wordt een leeg vruchtzakje uitgedreven. Soms merken vrouwen van tevoren dat bepaalde zwangerschapskenmerken afnemen. Ze worden minder misselijk of hun borsten zijn minder gespannen. Dat hoeft echter lang niet altijd.

Missed abortion

In tegenstelling tot een miskraam, ervaren vrouwen bij een missed abortion geen symptomen. Tijdens een echo komt aan het licht dat het vruchtje geen kloppend hartje (meer) heeft. Dat kan als een totale schok komen op een moment dat je verwacht je kindje voor het eerst te mogen zien. Vervolgens moet je beslissen wat je gaat doen. Je kunt wachten tot de miskraam alsnog spontaan op gang komt. Dat gebeurt meestal binnen één a twee weken na de missed abortion. Ten tweede kun je ervoor kiezen de miskraam met behulp van medicijnen op te wekken. Als blijkt dat het vruchtje al enkele weken niet meer leeft, zal je lichaam hulp nodig hebben. Ten derde kun je kiezen voor curettage. Tijdens een curettage maakt de gynaecoloog je baarmoeder schoon. Dit gebeurt onder een lichte narcose. Voor alle opties geldt dat er eerst een uitgebreid gesprek in het ziekenhuis met de gynaecoloog plaatsvindt. Hierbij wordt ook opnieuw een echo gemaakt.

Afwachten bij een missed abortion

De miskraam afwachten, met of zonder hulp van medicijnen die het op gang helpen, mag gewoon thuis. Een reden om voor deze optie te kiezen, is om de natuurlijke weg te volgen en dit in de vertrouwde omgeving te kunnen doen. Ook wordt hiervoor gekozen om een curretage te vermijden. Dit is een medische ingreep en kan altijd complicaties opleveren, hoe miniem die kans ook is. Een nadeel is dat het afwachten behoorlijk zwaar kan zijn. Bij elke kramp zit je er toch op te wachten. Je normale leven staat on hold en je weet niet hoelang dat nog duurt. Het kan namelijk ook zijn dat het alsnog niet doorzet, of dat het slechts gedeeltelijk doorzet. Ook medicijnen kunnen dat niet garanderen. Dan is een curettage alsnog noodzakelijk. Ten slotte is het de vraag of je het graag bewust wil meemaken. De miskraam is een mini-bevalling (ook afhankelijk van hoever je al was) en gaat gepaard met erg veel bloed. Je voelt en ziet het vruchtje eruit komen. Voor sommige vrouwen helpt dit bij de verwerking, voor andere vrouwen is dit te confronterend. Deze keuze is dus zeer persoonlijk.

Curettage bij missed abortion

Het medisch laten verwijderen van het zwangerschapsweefsel uit de baarmoeder vindt plaats in een ziekenhuis en wordt uitgevoerd door een gynaecoloog. Hoewel een curettage vaak in dagopname plaatsvindt, is het wel een ingreep waar een pre-operatieve screening aan vooraf gaat en waarvoor je moet worden opgenomen in het ziekenhuis. Meestal vindt het onder een lichte narcose plaats. De ingreep zelf duurt maar 5 tot 10 minuten. De gynaecoloog zuigt de baarmoederholte via de vagina door een klein slangetje (vacuümcurette) leeg of maakt deze met een soort lepeltje (curette) schoon. Een curettage heeft bijna nooit gevolg voor een toekomstige zwangerschap. Een zeldzame complicatie is het syndroom van Asherman: hierbij ontstaan verklevingen aan de binnenzijde van de baarmoeder. De gynaecoloog moet deze met een operatie weghalen. Een enkele keer komt perforatie voor als het dunne slangetje of de curette per ongeluk door de baarmoederwand heen gaat. Meestal heeft dit geen gevolgen, maar soms wordt observatie in het ziekenhuis geadviseerd. Een laatste complicatie is incomplete curettage, waarbij een rest achterblijft. Het bloedverlies blijft hevig aanhouden, gaat gepaard met krampende pijn, en de rest kan alsnog spontaan naar buiten komen. Soms moet je hiervoor medicijnen slikken of een tweede curettage ondergaan.

Na een miskraam of curettage

Fysiek gezien zul je snel herstellen van een miskraam of curettage. Neem wel contact op met de arts wanneer symptomen als krampende pijn en veel bloedverlies blijven aanhouden.  Koorts (meer dan 38 graden) kan wijzen op een ontsteking in de baarmoeder, neem dan ook contact op met de arts. Licht bloedverlies en bruinige afscheiding zijn normaal. Hierna is het lichaam weer in staat om zwanger te worden. Het is echter een zeer persoonlijke overweging om hiermee te beginnen. Het ene stel wil zo snel mogelijk opnieuw proberen, het andere heeft meer tijd nodig. Overleg hierover met elkaar. Als vrouw kun je last krijgen van schuldgevoelens. Begrijpelijk, maar absoluut niet gerechtvaardigd. Een miskraam is een natuurlijke oplossing voor iets wat bij de bevruchting is misgegaan. Vrijwel nooit heeft het te maken met een ongezonde levensstijl of teveel stress. Noch heeft de gestoorde aanleg meestal een genetische oorzaak, zodat er geen gevolgen zijn voor een eventuele volgende zwangerschap. Het kan een troost zijn om te weten dat dit vruchtje vanaf het begin geen kans van slagen heeft gehad. Dat neemt niet weg dat je voor dit kindje al een hele toekomstdroom had opgebouwd, waar abrupt een streep door is gekomen. Een eventuele opvolgende zwangerschap zal ten slotte niet onbekommerd zijn. Hoewel een miskraam niks zegt over een volgende zwangerschap, zul je de eerste maanden bang zijn dat het weer mis gaat. Heel begrijpelijk en alleen met het verstrijken van de tijd en het groeien van je kindje, zul je er geruster op worden.

Persoonlijke ervaring

Tijdens mijn tweede zwangerschap heb ik zelf met een missed abortion te maken gehad. Op het moment van de eerste echo dacht ik ruim 10 weken zwanger te zijn, toen bleek dat het vruchtje met acht en een halve week gestopt was met groeien. Een volkomen schok, aangezien ik geen enkel symptoom heb gehad dat de zwangerschap was beëindigd. Ook van de term ‘missed abortion’ hadden mijn partner en ik nog nooit gehoord. Ik had geen idee dat je ook zonder spontane miskraam je vruchtje kon verliezen.

Na dit nieuws kwam meteen de medische molen op gang. Diezelfde week konden we naar het ziekenhuis voor een gesprek met de gynaecoloog. De verloskundige bracht ons alvast op de hoogte van wat onze opties waren (miskraam afwachten, eventueel met medicijnen opwekken of curettage). Daarna ga je in verdoofde toestand naar huis en bel je de familie om totaal ander nieuws dan verwacht door te geven.

In het ziekenhuis werd een tweede echo gemaakt. Dat was voor onszelf goed om de bevestiging te krijgen dat het echt niet goed zat. Het beeld van de echo was zo verstild als het maar kon zijn. Wij besloten de miskraam thuis af te wachten en kregen medicijnen mee, ook omdat de eerste twee weken al zonder enige activiteit waren verstreken. Het afwachten viel tegen. Ik durfde niet lang van huis te gaan omdat ik bang was dat het elk moment kon beginnen. Ook zag ik ertegenop om de miskraam mee te maken, terwijl mijn partner er wellicht niet bij zou zijn en mijn kleuterzoontje voor de deur stond te wachten. En wilde ik het vruchtje wel zien?

Daarover hoefde ik me achteraf geen zorgen te maken, want de weeën kwamen wel op gang, maar zetten niet door. Het gevoel van wachten was een beetje als het gevoel tijdens de bevalling van onze eerste zoon, maar dan onder totaal andere omstandigheden. Erg onwerkelijk. De volgende dag heb ik het ziekenhuis gebeld en hebben we een afspraak gemaakt. Ik werd ingeschreven voor een curettage en kreeg alvast een pre-operatieve screening.

De curettage viel ontzettend mee, ook dankzij het vriendelijke en meelevende personeel (ziekenhuis Tjongerschans in Heerenveen). De ingreep zelf ging voorspoedig. Op de uitslaapkamer kwam bij de mededeling dat ik schoon was, het besef dat het écht voorbij was, en daarmee de tranen. Op mijn kamer moest ik verder rusten en toen ik me goed genoeg voelde, mochten we naar huis.

De napijn en het vloeien vielen erg mee. Pas na enkele weken, op Moederdag, kreeg ik een enorme krampende pijn. Als een heftige wee. Na een kwartier was de pijn weg. Achteraf bleek het de laatste inkrimping van de baarmoeder te zijn geweest. Hoewel ik na mijn laatste controle in staat was zwanger te worden, hebben we de pil opnieuw aangevraagd. We wilden het eerst een plekje kunnen geven. Voor de verwerking hebben we uitgebreid de tijd genomen. Pas na de zomer keken we verder of we opnieuw met een zwangerschap wilden beginnen. In augustus stopte ik met de pil en in september raakte ik in opnieuw verwachting. Alles ging gelukkig goed.

De termijnecho was zenuwslopend. Expres heb ik de afspraak zo laat mogelijk gemaakt, in de tiende week, zodat ik niet het risico liep een goede echo te krijgen en daarna alsnog slecht nieuws. Immers, de vorige keer was ik ook tot acht en een halve week zwanger geweest. De verloskundige begreep dat we meteen wilden kijken. En gelukkig vond ze het hartje, kloppend en wel. We kregen te horen dat ik zelfs al 12 weken ver was. Zomaar twee weken erbij cadeau, wat een geruststelling! In alle opzichten een totaal andere termijnecho dan de vorige keer.

Pas na dit nieuws hebben we de familie verteld dat ik opnieuw zwanger was. Zelf durfden we nu ook een beetje van het idee te gaan genieten. Na de 20 weken echo waren de zorgen helemaal weg. Nu geniet ik volop van de laatste weken van mijn derde zwangerschap.