dinsdag, 19 september 2017
Home / Echo en prenataal onderzoek

Echo en prenataal onderzoek

echoTijdens je zwangerschap kun je rekenen op verschillende prenatale screenings. Twee echo’s worden vrijwel door iedereen afgenomen: de termijnecho en de 20 weken echo. Daarnaast kun je nog kiezen voor een screening op downsyndroom. Hierbij wordt een echo gemaakt van de nekplooi van het kind (nekplooimeting). In combinatie met onderzoek van jouw bloed heet dit de combinatietest. Met de combinatietest wordt onderzocht hoe groot de kans is dat je kindje downsyndroom heeft. Aan de combinatietest gaan uitgebreide gesprekken met de huisarts, gynaecoloog of verloskundige vooraf. Ten slotte is er nog de echo zonder medische indicatie: de pretecho of 3D-echo. Deze vindt later in de zwangerschap plaats en levert levensechte beelden op van je baby in de buik. Deze echo wordt niet vergoed.

Termijnecho
De termijnecho vindt als eerste plaats. Deze echo wordt uitwendig of inwendig gemaakt door de echoscopiste (vaak ook je verloskundige) om te bepalen hoelang je precies zwanger bent en of het goed gaat met het vruchtje. Of misschien zijn het er wel twee! Vaak maak je hiervoor een afspraak tussen de 8 en 12 weken. Soms krijg je tegelijkertijd met de eerste afspraak bij de verloskundige deze termijnecho, of anders, als ze hiervoor niet gekwalificeerd is, wordt je doorverwezen. Eerst zal de verloskundige vragen naar je laatste menstruatie en bijzonderheden tijdens de afgelopen weken. Dan mag je plaatsnemen op een behandelbank. Als het een inwendige echo is, moet je blaas zo leeg mogelijk zijn. Probeer dus goed te plassen en niet teveel te drinken vlak voor de afspraak. Als het een uitwendige echo is, hoeft dat niet. Dan is een iets vollere blaas wel handig om het kindje beter te zien. Soms wordt eerst een uitwendige echo gedaan en als het beeld niet goed blijkt, overgegaan op een inwendige echo. Hierbij wordt de echoprobe – een ca. 2 cm dik staafje – een stukje in je vagina ingebracht. Doordat de echoprobe dichterbij de baarmoeder kan komen dan via de buikwand,  geeft het een beter beeld. Op een computerscherm krijg je tijdens het prenatale onderzoek de beelden te zien. Zodra het vruchtje is gevonden, wordt gezocht naar het kloppende hartje. Die zou als een mooi aan/uit verschijnend puntje te zien moeten zijn. Het geluid is nog niet te horen. Als dat goed is, wordt het vruchtje opgemeten. Nu de baby nog zo klein is, ligt hij mooi stil en kan dat heel precies. Aan de hand daarvan stelt de verloskundige/echoscopist het aantal weken en dagen vast dat je zwanger bent. Ook wordt gekeken of de dooierzak in orde is. De dooierzak wordt later vervangen door de placenta. Tijdens de termijnecho worden enkele beelden uitgeprint die je mag meenemen naar huis.

Missed abortion
Helaas komt het voor dat je tijdens de termijnecho geen kloppend hartje te zien krijgt. Als je geen klachten hebt gehad die wijzen op een miskraam, komt dat als een grote schok. Je verwacht met een euforisch gevoel de praktijk te verlaten, maar in plaats daarvan kom je in een nare medische molen terecht. Je hebt te maken met een ‘missed abortion’: je vruchtje is dood (gegaan), maar je hebt geen miskraam gehad. Je denkt dat je gewoon zwanger bent en vertoont nog alle symptomen. Na dit nieuws zal de verloskundige/echoscopist je naar het ziekenhuis doorverwijzen. Daar krijg je drie opties: een spontane miskraam afwachten, een miskraam met medicijnen op gang helpen of het vruchtje in het ziekenhuis laten verwijderen door curretage. Hoe dat precies gaat en wat je allemaal kunt verwachten, voor tijdens en na een missed abortion en een miskraam, lees je hier.

De 20 weken echo
De 20 weken echo of het structureel echoscopisch onderzoek is een uitgebreide prenatale screening. Primair wordt gekeken naar aangeboren afwijkingen: een open rug of open schedel, een waterhoofd, schisis (hazenlip), hartafwijking, breuk of gat in het middenrif, afwezigheid of aanwezigheid van de nieren, afwijkende ontwikkelingen van de botten en afwijkingen aan de ledematen. Dit alles word minitieus bekeken door de echoscopist. Ook wordt de hoeveelheid vruchtwater onderzocht en de ligging van de placenta. De 20 weken echo is uitwendig en duurt ongeveer een half uur tot 45 minuten. Op een beeldscherm kunnen jij en je partner met de echoscopist meekijken. Tussentijds worden foto’s en filmpjes gemaakt. Mocht er iets zorgelijks worden gevonden, wordt er vervolgonderzoek gedaan. Dit bestaat uit een uitgebreid echoscopisch onderzoek (geavanceerd echoscopisch onderzoek) door een gynaecoloog, en soms een vruchtwaterpunctie of bloedonderzoek in een gespecialiseerd ziekenhuis. Een vruchtwaterpunctie brengt een klein risico op een miskraam met zich mee. De uitkomst wordt in alle gevallen uitgebreid samen met de arts besproken, zodat de juiste maatregelen worden getroffen en jij en je kindje worden omringd met de juiste medische zorg. Hoewel de 20 weken echo veel laat zien, biedt het geen garantie voor een gezond kind.

Jongen of meisje?
Het is niet het hoofddoel van de 20 weken echo, maar wel een erg leuke bijkomstigheid: met 20 weken is het geslacht van je kindje duidelijk te zien. Van tevoren kun je aangeven of je het wel of niet wilt weten.

Echo met medische indicatie
Behalve de standaard echo’s, kan de verloskundige ook een reden hebben om een extra echoscopie te doen of aan te vragen. Dat kan zijn omdat de baby te snel of te langzaam lijkt te groeien, omdat er sprake is van bloedverlies of omdat je vorige zwangerschap in een miskraam is geëindigd en jij je zorgen maakt. Ook deze echo wordt vergoed door de zorgverzekeraar.